Νέα αύξηση των τιμών στα τσιγάρα

Οι τιμές των τσιγάρων στην Ελλάδα αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά τα επόμενα χρόνια, προκαλώντας ανησυχία στους

καταναλωτές. Η δημόσια συζήτηση για το λαθρεμπόριο καπνικών προϊόντων συνήθως επικεντρώνεται στα ποσοστά παρανομίας και στις απώλειες των κρατικών εσόδων. Ωστόσο, για τους Έλληνες καπνιστές, το βασικό ερώτημα είναι απλό: πόσο θα κοστίζει το πακέτο τσιγάρα στο περίπτερο;

Η Κομισιόν έχει καταθέσει πρόταση για την αναθεώρηση της Οδηγίας Φορολογίας Καπνού, η οποία προβλέπει σημαντική αύξηση του ελάχιστου Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ). Το κατώτατο όριο στην ΕΕ προτείνεται να αυξηθεί από 90 σε 215 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα, δηλαδή κατά 139%. Στην Ελλάδα, όπου σήμερα ο ΕΦΚ ανέρχεται σε 137 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα, η προσαρμογή είναι αναπόφευκτη. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι θα απαιτούνται ετήσιες αυξήσεις περίπου 12% για να επιτευχθεί το νέο κατώτατο όριο έως το 2028.

Η φορολογική επιβάρυνση αποτελεί ήδη μεγάλο μέρος της τελικής τιμής ενός πακέτου: πάνω από το 80% στην Ελλάδα προέρχεται από φόρους, ΕΦΚ και ΦΠΑ. Κάθε αύξηση μετακυλίεται σχεδόν αυτούσια στον καταναλωτή, ανεβάζοντας το κόστος. Έτσι, ακόμη και αν οι καπνοβιομηχανίες απορροφήσουν ένα μικρό μέρος της αύξησης, η επιβάρυνση θα πέσει κυρίως στους καπνιστές.

Το κατά πόσο η αγορά τσιγάρων είναι προσιτά, δεν εξαρτάται μόνο από την απόλυτη τιμή τους, αλλά από το πώς αυτή συγκρίνεται με το διαθέσιμο εισόδημα. Αν οι μισθοί αυξάνονται με ρυθμό μικρότερο του 5% ετησίως, ενώ η φορολογία στα τσιγάρα αυξάνεται κατά 12%, το κόστος των πακέτων γίνεται όλο και πιο επιβαρυντικό. Τα χαμηλότερα εισοδήματα επηρεάζονται περισσότερο, ενώ πολλοί καταναλωτές στρέφονται σε φθηνότερες ή παράνομες εναλλακτικές, ενισχύοντας τη «σκιώδη» αγορά.

Πώς αναμένεται να αυξηθούν οι τιμές τσιγάρων τα επόμενα χρόνια

Οι ειδικοί προβλέπουν σταδιακή αλλά σταθερή άνοδο στις τιμές. Μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια αναμένεται:

• Σημαντική αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης,
• Ανάλογη άνοδος στη λιανική τιμή των τσιγάρων,
• Μεγαλύτερη διαφορά ανάμεσα στη νόμιμη και στην παράνομη αγορά.

Για τον τακτικό καπνιστή, αυτό μπορεί να σημαίνει επιπλέον δαπάνη εκατοντάδων ευρώ ετησίως.

Η φορολόγηση των τσιγάρων έχει δύο στόχους: την αύξηση των δημοσίων εσόδων και τον περιορισμό της κατανάλωσης για λόγους υγείας. Όταν όμως οι αυξήσεις είναι απότομες και χωρίς ελέγχους, ενισχύεται η παράνομη διακίνηση και η «σκιώδης» αγορά. Η πρόκληση για την κυβέρνηση είναι να βρει τη σωστή ισορροπία: σταδιακή αύξηση με παράλληλη ενίσχυση των ελέγχων, ώστε η αγορά να παραμένει υπό έλεγχο, ειδικά σε μια χώρα με υψηλή διείσδυση παράνομων τσιγάρων όπως η Ελλάδα.

Σύμφωνα με μελέτη της Oxford Economics, το ποσοστό παράνομων τσιγάρων στην Ελλάδα φτάνει το 17,7%, σχεδόν διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν έχει τους υψηλότερους φορολογικούς συντελεστές στην ΕΕ, η γεωγραφική θέση της χώρας, κοντά σε αγορές χαμηλού κόστους και σε διαδρομές παράνομης διακίνησης, αυξάνει τη διαθεσιμότητα παράνομων προϊόντων. Όσο μεγαλώνει η διαφορά τιμής μεταξύ νόμιμου και παράνομου πακέτου, τόσο ενισχύεται η μετατόπιση των καταναλωτών προς την παράνομη αγορά.

powergame.gr