Μητσοτάκης - Ερντογάν: Το casus belli, τα ήρεμα νερά και η διατήρηση θετικού κλίματος

Το μήνυμα που εξέπεμψαν χθες από την Αγκυρα Κυριάκος Μητσοτάκης και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήταν σαφές: σε μια περιοχή που δοκιμάζεται από

μια σειρά περιφερειακές κρίσεις, Ελλάδα και Τουρκία προτιμούν να εμφανιστούν ως χώρες που μπορούν να συμβάλλουν στα σταθερότητα και την επίλυση προβλημάτων. Ο πρωθυπουργός, μάλιστα, έθεσε το ερώτημα «αν όχι τώρα, πότε;» όσον αφορά την άρση του casus belli, της απειλής πολέμου από την πλευρά της Τουρκίας, κίνηση που θα σηματοδοτούσε δραστική αποφόρτιση του κλίματος στην περιοχή και που σε κάθε περίπτωση, έχει συνδεθεί από την Αθήνα με την προοπτική συμμετοχής της Τουρκίας στο αμυντικό ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE. 

Η συνάντηση των δύο ηγετών και η συνεδρίαση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας ολοκληρώθηκαν χωρίς εκπλήξεις. Επιβεβαιώθηκε η διάθεση που είχε διαπιστωθεί τις προηγούμενες ημέρες να αποτυπωθεί ένα θετικό κλίμα για τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, που μπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά όσον αφορά την κλιμάκωση δυνητικών κρίσεων. Επιβεβαιώθηκε, επίσης, η βούληση να συνεχιστεί η συνεργασία σε επιμέρους τομείς χαμηλής πολιτικής, η οποία έχει αποβεί μέχρι τώρα αμοιβαία επωφελής και πέρα από τα πρακτικά ζητήματα που αντιμετωπίζονται, συμβάλλει καθοριστικά στη διατήρηση θετικού κλίματος. 

Ο τόνος στις δηλώσεις των κ. Μητσοτάκη και Ερντογάν επισφράγισε την διάθεση να εκπέμψουν θετικό κλίμα και καλή διάθεση. Και οι δύο, ωστόσο, φρόντισαν να καταστήσουν σαφές ότι στον πυρήνα των ελληνοτουρκικών οι διαφορετικές προσεγγίσεις παραμένουν και ότι θα πρέπει να διανυθεί αρκετός δρόμος για να συναντηθούν οι δύο πλευρές. Ο κ. Ερντογάν που μίλησε πρώτος έβαλε στο τραπέζι τις θέσεις της Αγκυρας, ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης απάντησε, χωρίς να αφήνει περιθώριο για αμφισημίες όσον αφορά το πλαίσιο που η Αθήνα υποστηρίζει. 

Ο Τούρκος Πρόεδρος αναφέρθηκε στις θέσεις για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο κάνοντας μάλιστα λόγο για «αλληλένδετα προβλήματα» στο Αιγαίο. Πρόσθεσε ότι «εμείς από το παρελθόν μέχρι τώρα υποστηρίζουμε το εξής: παρόλο που τα υφιστάμενα ζητήματα είναι ακανθώδη, δεν είναι άλυτα στη βάση του διεθνούς δικαίου αρκεί να υπάρχει καλή θέληση, εποικοδομητικός διάλογος και βούληση για λύση». 

Ο πρωθυπουργός έσπευσε να απαντήσει σε αυτή την αναφορά, επισημαίνοντας στις δικές του δηλώσεις ότι «Γνωρίζουμε, βεβαίως, ότι υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες, με την ελληνική θέση να παραμένει σταθερή ότι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, υφαλοκρηπίδας και αποκλειστικής οικονομικής ζώνης στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο να αποτελεί τη μόνη διαφορά η οποία θα μπορούσε να οδηγηθεί ενώπιον ενός διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου, με βάση το διεθνές δίκαιο και ειδικότερα το δίκαιο της θάλασσας». 

Ο κ. Ερντογάν επέμεινε στην τουρκική θέση για «τουρκική μειονότητα» στη Θράκη. Οπως είπε, μοιράστηκε τις προσδοκίες του σχετικά με τον να ωφεληθεί πλήρως η «τουρκική μειονότητα της δυτικής Θράκης» από τις θρησκευτικές ελευθερίες και τις ελευθερίες στην εκπαίδευση. 

Με παραπομπή στη συνθήκη της Λωζάνης απάντησε ο κ. Μητσοτάκης. «Ξέρετε καλά, κύριε Πρόεδρε, το έχουμε συζητήσει πολλές φορές, ότι το καθεστώς τους προσδιορίζεται με απόλυτη σαφήνεια από τη συνθήκη της Λωζάνης, η οποία προβλέπει ρητά ότι η μειονότητα στη Θράκη είναι θρησκευτική, αποκλείοντας κάθε άλλη παρερμηνεία. Αλλά θα ξαναπώ αυτό το οποίο είχα πει πριν από δύο χρόνια. Έλληνες μουσουλμάνοι της Θράκης ζουν αρμονικά με χριστιανούς συμπολίτες μας, βάσει των αρχών της ισονομίας και της ισοπολιτείας. Ενώ παράλληλα και στην Τουρκία, στην Κωνσταντινούπολη, πρωτίστως, η ελληνική μειονότητα, παρά δυστυχώς τη μεγάλη της συρρίκνωση, εξακολουθεί να εμπλουτίζει την κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Τουρκίας. Ας εργαστούμε λοιπόν για το πώς αυτές οι δύο μειονότητες μπορούν πράγματι να γίνουν γέφυρες φιλίας και αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των λαών μας», τόνισε ο πρωθυπουργός. 

Ο Τούρκος Πρόεδρος έθεσε το ζήτημα της συμμετοχής της Τουρκίας στο SAFE, σημειώνοντας ότι η συμμετοχή της Τουρκίας στις αμυντικές πρωτοβουλίες της Ευρώπης είναι προς το συμφέρον και των δύο χωρών. 

«Είναι καιρός πια να αρθεί κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική στις μεταξύ μας σχέσεις. Αν όχι τώρα, πότε;» δήλωσε ο πρωθυπουργός, αναφορά που παραπέμπει στην σταθερή άποψη της Αθήνας ότι ο δρόμος για τη συμμετοχή της Τουρκίας στα αμυντικά προγράμματα της Ευρώπης περνάει μέσα από την άρση της απειλής πολέμου. 

Με τις διαφορές σαφείς και διατυπωμένες, στην Κοινή Δήλωση των δύο κυβερνήσεων που υπεγράφη χθες και στα επιμέρους κείμενα που υπεγράφησαν μεταξύ υπουργών των δύο χωρών, αποτυπώνεται η διάθεση για προώθηση της συνεργασίας όπου αυτό είναι εφικτό και μπορεί να αποβεί αμοιβαία επωφελής. 

skai.gr