Κοινό Μέτωπο των Επιστημονικών Επιμελητηρίων Δυτικής Μακεδονίας για τη Διάσωση της Περιφέρειας: Επιστολή στους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς για τη Δίκαιη Μετάβαση
Με μια άκρως τεκμηριωμένη και ηχηρή κοινή επιστολή προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και άλλους ευρωπαϊκούς και εθνικούς θεσμούς, τα τρία Επιστημονικά Επιμελητήρια της Δυτικής Μακεδονίας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Π.Δ.Μ., Ο.Ε.Ε./5ο Π.Τ.Δ.Μ. και Τ.Ε.Ε./Τ.Δ.Μ.) εκπέμπουν σήμα κινδύνου για την πορεία της Δίκαιης Μετάβασης.
Οι θεσμικοί εκπρόσωποι του επιστημονικού και παραγωγικού κόσμου της περιοχής καταγγέλλουν πως, επτά χρόνια μετά την έναρξη της απολιγνιτοποίησης, η μετάβαση υλοποιείται με τρόπο άδικο, μετατρέποντας τη διαδικασία περιβαλλοντικής αναβάθμισης σε μηχανισμό οικονομικής και δημογραφικής ισοπέδωσης.
Το Χάσμα Προσδοκιών και Πραγματικότητας
Σύμφωνα με την επιστολή, το Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΠΔΑΜ) αδυνατεί να αναστρέψει τις επιπτώσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι, επί συνολικής δημόσιας χρηματοδότησης 1,61 δισ. ευρώ, οι νομικές δεσμεύσεις ανέρχονται στο 45,1%, ενώ οι δαπάνες προς πιστοποίηση μόλις στο 9,36%. Παράλληλα, διαπιστώνεται εγκλωβισμός πόρων σε συμβουλευτικές δράσεις και μικρο-ενισχύσεις, με παντελή απουσία μεγάλων παραγωγικών και βιομηχανικών επενδύσεων που θα δημιουργούσαν μόνιμες θέσεις εργασίας.
Τα Σοκαριστικά Στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ
Η δραματική εικόνα της Δυτικής Μακεδονίας αποτυπώνεται στα επίσημα στοιχεία, όπου καταγράφονται:
Δημογραφική Κατάρρευση: Μείωση πληθυσμού κατά 10,3% (2016-2025) και ραγδαία γήρανση, καθιστώντας την Περιφέρεια την πιο αραιοκατοικημένη στη χώρα.
Εκτίναξη Ανεργίας: Το ποσοστό ανεργίας αγγίζει το 15,3% το 2025 (έναντι 8,9% πανελλαδικά), παραμένοντας το υψηλότερο στην Ελλάδα.
Οικονομική Συρρίκνωση: Η Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία μειώθηκε κατά 21,8% (2015-2023), ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ κατέγραψε πτώση 9,6%, όταν στο σύνολο της χώρας υπήρξε αύξηση 31,4%.
Οι 8 Προτάσεις – Διεκδικήσεις των Επιμελητηρίων
Για την αποτροπή της μη αναστρέψιμης καταστροφής του κοινωνικού και παραγωγικού ιστού, τα Επιμελητήρια διεκδικούν άμεσες παρεμβάσεις:
Ουσιαστική Αξιολόγηση: Βάσει πραγματικών δεικτών στην οικονομία (θέσεις εργασίας, ΑΕΠ, δημογραφικό) και όχι απλώς μετρώντας την απορρόφηση κονδυλίων.
Σύνδεση Χρηματοδότησης με Θέσεις Εργασίας: Κάθε επιδότηση να συνδέεται υποχρεωτικά με τη δημιουργία μόνιμων, ποιοτικών θέσεων.
Ευρωπαϊκή Ρήτρα Αντικτύπου: Θεσμοθέτηση ρήτρας με δεσμευτικούς δείκτες και πρόβλεψη επιστροφής πόρων (clawback) εάν δεν επιτυγχάνονται οι στόχοι.
Προσέλκυση Μεγάλων Επενδύσεων: Προτεραιοποίηση στρατηγικών επενδύσεων στη βιομηχανία και σύνδεση των τοπικών ΜμΕ μαζί τους ως οργανικών προμηθευτών.
Στήριξη Πρωτογενούς Τομέα: Έκτακτη χρηματοδότηση του αγροδιατροφικού τομέα από πόρους της ΚΑΠ και αξιοποίηση των εξοφλημένων λιγνιτικών εκτάσεων.
Τοπική Ανταποδοτικότητα: Υποχρεωτική συμμετοχή της τοπικής οικονομίας σε όλες τις μεγάλες ενεργειακές/βιομηχανικές επενδύσεις που γίνονται στην περιοχή.
Επανασχεδιασμός της Μετάβασης (post-2027): Ενσωμάτωση «κλειδωμένων» (earmarked) κονδυλίων στα επικείμενα Εθνικά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης.
Μεταφορά των Δομών στη Δυτική Μακεδονία: Άμεση μετεγκατάσταση διοικητικών οργάνων, όπως η ΕΥΔΑΜ και η ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε., από την Αθήνα στην πληττόμενη περιοχή, ώστε να ενισχυθεί η τοπική οικονομία και απασχόληση.
Κάλεσμα για Ιστορική Ευθύνη
Κλείνοντας, τα τρία Επιμελητήρια υπογραμμίζουν πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ελληνική Πολιτεία οφείλουν να αναλάβουν τις ιστορικές τους ευθύνες. Η μετατροπή της περιοχής που επί δεκαετίες στήριξε ενεργειακά την Ελλάδα σε μία από τις πιο οικονομικά αποδυναμωμένες περιφέρειες της Ευρώπης είναι «ηθικά και ιστορικά μη αποδεκτή».
Το πλήρες κείμενο συνυπογράφουν οι Πρόεδροι των Διοικουσών Επιτροπών:
Θεόδωρος Γ. Σιόγκας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε. / Παράρτημα Δυτικής Μακεδονίας)
Ευάγγελος Δ. Λιάκος (Ο.Ε.Ε. / 5ο Περιφερειακό Τμήμα Δυτικής Μακεδονίας)
Στέργιος Μ. Κιάνας (Τ.Ε.Ε. / Τμήμα Δυτικής Μακεδονίας)
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου