Από το 9,5% στο 5%: Γιατί υποχωρεί το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού

Η Μαρία Καρυστιανού έγινε γνωστή μέσα από την τραγωδία των Τεμπών, αναλαμβάνοντας την προεδρία του συλλόγου συγγενών των θυμάτων. Γρήγορα έγινε, για πολλούς, η

«μητέρα των Τεμπών». Όταν ανακοίνωσε την πρόθεσή της να συμμετάσχει στις εκλογές, το στοίχημα ήταν αν η κοινωνική της απήχηση θα μεταφερθεί στο πολιτικό πεδίο.

Στόχος της, όπως έλεγε η ίδια, ήταν να επικρατήσει με αυτοδυναμία στις εκλογές με σημαία τη δικαιοσύνη και την κάθαρση.

Τον Μάιο εξήγγειλε την ίδρυση του κόμματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία». Ωστόσο, από το 9,5% στην πρώτη μέτρηση της PULSE στα τέλη Μαΐου, υποχώρησε στο 7,5% τον Ιούλιο και στο 5% τον Σεπτέμβριο.

Οι λόγοι της υποχώρησης των ποσοστών

Για ποιον λόγο, λοιπόν, το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού δείχνει να συρρικνώνεται διαρκώς;

Ο Πάνος Σταθόπουλος, πολιτικός επιστήμονας και διευθυντής του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Δημοκρατίας «Κωνσταντίνος Καραμανλής», επισημαίνει στο SKAI.gr:

«Πρώτα απ' όλα, η ίδια η τελετή εξαγγελίας του νέου κόμματος δεν προκάλεσε κάτι ιδιαίτερο. Δεν προέκυπτε πολιτικά κάποια τομή. Επίσης, η δήλωση για τις αμβλώσεις την αποξένωσε από ένα αριστερό ακροατήριο που ήταν πλειοψηφικό στις πρώτες καταγραφές της δυνητικής της ψήφου. Το τρίτο και κυριότερο είναι η μαζική αποχώρηση στελεχών. Δεν μπορεί ένα κόμμα λίγων μηνών να έχει τόσο πολλές αποχωρήσεις».

Από την πλευρά του, ο Γρηγόρης Τσιμογιάννης, σύμβουλος στρατηγικής επικοινωνίας, υπογραμμίζει την πολιτική της απειρία αλλά και τη δυσκολία να μετατραπεί ένα κοινωνικό αίτημα για δικαιοσύνη σε μια πολιτική εκστρατεία.

Όπως σημειώνει στο SKAI.gr: «Η κυρία Καρυστιανού αναδύθηκε μέσα από την τραγωδία των Τεμπών, που ανέδειξε τις δυσλειτουργίες και τις παθογένειες του κράτους. Ανεξάρτητα από την εκλογική της πορεία, πρέπει να της πιστωθεί ότι ανέδειξε και κράτησε το θέμα στην επικαιρότητα. Το αίτημα για δικαιοσύνη ένωσε όλα τα κοινά, καθώς το αίσθημα ατιμωρησίας για τις κρατικές ευθύνες είναι διάχυτο. Όταν το εγχείρημα απέκτησε πολιτική διάσταση, η κοινή γνώμη την έκρινε πλέον πολιτικά. Η ίδια διατύπωσε συντηρητικές θέσεις, που απομάκρυναν το προοδευτικό κοινό, ενώ διαδραμάτισε ρόλο και η πολιτική της απειρία. Ίσως, θεώρησε ότι θα γίνουν γρήγορα οι εκλογές και βιάστηκε να προχωρήσει το εγχείρημά της».

Η παγίδα των δημοσκοπήσεων

Αποτυπώνουν, όμως, οι δημοσκοπήσεις την πραγματική εικόνα; Πέρα από το ενδεχόμενο να πέσουν έξω, υπάρχει η άποψη ότι τα λεγόμενα αντισυστημικά κόμματα ενδέχεται να υποεκπροσωπούνται στις δημοσκοπήσεις. Αυτό αποδίδεται στο γεγονός ότι ένα μέρος των ψηφοφόρων τους αντιμετωπίζει με καχυποψία τις δημοσκοπικές εταιρείες και επιλέγει να μην απαντά στις έρευνές τους.

Μπορεί να ισχύει κάτι τέτοιο στην περίπτωση της Μαρίας Καρυστιανού;

Σύμφωνα με τον κ. Τσιμογιάννη: «Δημοσκοπικά δεν προκύπτει (ότι η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» διατηρεί υψηλότερα ποσοστά), αλλά και τα συστημικά κόμματα δεν πρέπει να εφησυχάζουν, είτε η κυρία Καρυστιανού είναι ισχυρή είτε όχι. Η απόστασή τους από μεγάλα τμήματα του πληθυσμού σε πολλά ζητήματα δεν επιτρέπει να θεωρούν κανέναν ψηφοφόρο δεδομένο. Η περίπτωση της κυρίας Καρυστιανού, που συρρικνώθηκε γρήγορα και σημαντικά δημοσκοπικά, δείχνει ότι αντίστοιχες ανατροπές μπορούν να συμβούν και στα συστημικά κόμματα».

Ο κ. Σταθόπουλος, πάντως, εμφανίζεται κατηγορηματικός: Όχι. Δεν το θεωρώ πιθανό να υποεκτιμάται, διότι αυτή η θεωρία, ότι κάποιοι αντισυστημικοί αποφεύγουν να απαντούν στις δημοσκοπήσεις, ισχύει σε έναν βαθμό για ακροδεξιές παρατάξεις π.χ. παλιότερα για τη Χρυσή Αυγή» απαντάει.

Ο πήχης του 3%

Με τα δημοσκοπικά ποσοστά του κόμματος να υποχωρούν, τίθεται πλέον το ερώτημα αν η Μαρία Καρυστιανού θα καταφέρει να περάσει το όριο του 3% και να εισέλθει στη Βουλή.

Στο συγκεκριμένο ερώτημα η πολιτική αβεβαιότητα ενόψει εκλογών δείχνει να μην επιτρέπει να θεωρηθεί οποιοδήποτε ενδεχόμενο αδύνατο.

«Δεν μπορώ σε αυτή τη φάση να κάνω ασφαλή πρόβλεψη», σημειώνει ο κ. Τσιμογιάννης. «Δεν μπορώ να αποκλείσω ούτε το να πάρει ένα καλύτερο ποσοστό από αυτό στο οποίο καταγράφεται σήμερα, ούτε το να μείνει εκτός Βουλής. Για παράδειγμα, τώρα είναι σε εξέλιξη η δίκη για τα Τέμπη, η οποία μπορεί να αναδείξει νέα στοιχεία και αυτό να επαναφέρει σε κάποιο βαθμό τη συμπάθεια της κοινής γνώμης στο πρόσωπο της Μαρίας Καρυστιανού. Δεν ξέρουμε, λοιπόν, ποιο θα είναι το περιβάλλον όσο πλησιάζουμε στις εκλογές».

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο κ. Σταθόπουλος δείχνει να συμφωνεί ότι το σκηνικό παραμένει ρευστό: «Δεν μπορώ να το αποκλείσω να μείνει εκτός Βουλής όπως δεν μπορώ να αποκλείσω και το ενδεχόμενο να καταφέρει να κρατηθεί στα ποσοστά που διατηρεί σήμερα και προεκλογικά να βρει έναν τρόπο να ανακάμψει και να καταγράψει τελικά καλύτερες επιδόσεις».

Οι κερδισμένοι από τα νέα δεδομένα

Πάντως, η ίδρυση της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» και της «ΕΛ.Α.Σ», προκάλεσε αναταράξεις στο πολιτικό σκηνικό, έστω και πρόσκαιρα. Η «Πλεύση Ελευθερίας», που έδειχνε να φλερτάρει ακόμη και με τη δεύτερη θέση, υποχώρησε αισθητά, ενώ και τα υπόλοιπα κόμματα έδειξαν να αποδυναμώνονται. Ευνοείται, λοιπόν, σήμερα κάποιος από την απότομη πτώση του κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού;

Οπως λέει ο κ. Σταθόπουλος: «Όταν η κυρία Καρυστιανού εμφανίστηκε δημοσκοπικά κοντά στο 10%, μεγαλύτερες απώλειες κατέγραψαν η "Ελληνική Λύση" και η "Πλεύση Ελευθερίας". Τώρα, με την υποχώρηση του κόμματός της, οι ψηφοφόροι φαίνεται να επιστρέφουν αναλογικά κυρίως σε αυτά τα δύο κόμματα. Η "Ελληνική Λύση" δείχνει να ανακτά τις δύο μονάδες που έχασε. Η "Πλεύση Ελευθερίας" είχε φτάσει κάποια στιγμή στη δεύτερη θέση και είχε αρχίσει να υποχωρεί πριν από την εμφάνιση της κυρίας Καρυστιανού, η οποία φάνηκε τότε να της δίνει τη χαριστική βολή. Τώρα, όμως, το κόμμα της Ζωής Κωνσταντοπούλου καταγράφει και πάλι μικρή τάση ανόδου».

Ο Γρηγόρης Τσιμογιάννης εστιάζει περισσότερο στους αναποφάσιστους. «Μπορούμε να κάνουμε κάποιες εκτιμήσεις, διότι είναι λογικό τα κόμματα που είναι στον αντισυστημικό χώρο και απευθύνονται στην ίδια δεξαμενή με την κυρία Καρυστιανού να ευνοούνται περισσότερο. Πρέπει να σημειωθεί, όμως, ότι ενώ έχουμε μπει ουσιαστικά σε προεκλογική περίοδο και όλα τα κόμματα ανοίγουν τα χαρτιά τους, διαπιστώνουμε ότι ενισχύεται το ποσοστό των αναποφάσιστων. Αυτό το στοιχείο, νομίζω, περιγράφει μια κοινωνία, η οποία διατηρεί χαμηλά περιθώρια και αντοχών και ανοχών, και βρίσκεται σε στάση αναμονής».
 

Του Παναγιώτη Παπαδιόχου στο skai.gr