Ο Μηλιώνας εκπέμπει σήμα κινδύνου: Κραυγή αγωνίας για τη θεσμική προστασία του σπάνιου οικισμού των Πρεσπών

Άμεση και επιτακτική είναι η ανάγκη θεσμικής προστασίας του Μηλιώνα, του μικρού ιστορικού οικισμού που βρίσκεται εντός του Εθνικού Πάρκου Πρεσπών,

προκειμένου να αποτραπεί η οριστική αλλοίωση της αρχιτεκτονικής του φυσιογνωμίας. Μπροστά στον κίνδυνο των συνεχιζόμενων κατεδαφίσεων, διατυπώνεται ένα ισχυρό αίτημα για την άμεση κήρυξή του ως παραδοσιακού οικισμού, προτού η απώλεια της πολιτιστικής του κληρονομιάς καταστεί μη αναστρέψιμη.

Χτισμένος στις παρυφές του όρους Βαρνούντα, ο Μηλιώνας αποτελεί ένα από τα ελάχιστα εναπομείναντα, ζωντανά δείγματα της αυθεντικής πρεσπιώτικης δόμησης των αρχών του 20ού αιώνα. Πρόκειται για έναν συνεκτικό οικισμό προ του 1923, του οποίου η ιδιαίτερη ταυτότητα αποτυπώνεται ξεκάθαρα στα λιθόκτιστα και πλινθόκτιστα σπίτια. Οι ατέλειες, οι ακανόνιστες γραμμές και οι αποκλίσεις αυτών των χειροποίητων λαϊκών κατασκευών αφηγούνται με τον πιο απέριττο τρόπο την ιστορία και τα όνειρα μιας τοπικής κοινωνίας, η οποία δοκιμάστηκε σκληρά και χάθηκε μετά το τέλος του Εμφυλίου Πολέμου.

Η απειλή της αλόγιστης ανάπτυξης

Σήμερα, ο ιστορικός αυτός πυρήνας βρίσκεται αντιμέτωπος με τη μέγγενη της αλόγιστης τουριστικής ανάπτυξης. Οι πιέσεις για εκσυγχρονισμό δεν χωρούν στα παραδοσιακά κτίσματα και οδηγούν στην κατεδάφισή τους, αφαιρώντας πολύτιμα κομμάτια από την ιστορική μνήμη του τόπου. Λόγω της πολύ μικρής κλίμακας του οικισμού, η αντικατάσταση έστω και λίγων παραδοσιακών σπιτιών με νέες κατασκευές αρκεί για να αλλοιώσει ανεπανόρθωτα τον χαρακτήρα του, ακυρώνοντας πρακτικά κάθε μελλοντική δυνατότητα κήρυξής του ως παραδοσιακού.

Ανάπτυξη μέσα από την ανάδειξη, όχι την καταστροφή

Η διάσωση του Μηλιώνα δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση τροχοπέδη στην αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής, αλλά τη βασική προϋπόθεση για τη βιωσιμότητά της. Άλλωστε, η ανάγκη προστασίας του επισημαίνεται ρητά και στο ΣΧΟΟΑΠ του Δήμου, το οποίο προτείνει την κήρυξη του συνόλου ως παραδοσιακού και τη διατήρηση των περισσότερων κτισμάτων του ως διατηρητέων. Ο οικισμός διαθέτει εκτεταμένες αδόμητες εκτάσεις που μπορούν να καλύψουν πλήρως τις μελλοντικές ανάγκες, χωρίς να χρειαστεί να θυσιαστεί ο ιστορικός του πυρήνας.

Το ζητούμενο είναι η τουριστική αξιοποίηση να βασιστεί στην αποκατάσταση και την ανάδειξη του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος, δημιουργώντας ένα ισχυρό θεσμικό πλαίσιο. Η διάσωση του Μηλιώνα αποτελεί μια ζωντανή υπενθύμιση ότι οι κοινωνίες, όσο κι αν αποδιοργανωθούν σε δύσκολες εποχές, βρίσκουν πάντα τη δύναμη να αναβιώνουν με σεβασμό στις ρίζες τους.

Πληροφορίες & Επικοινωνία:

Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις δράσεις προστασίας, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με τα γραφεία της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Περιβάλλοντος & Πολιτισμού (κα Κ. Στεμπίλη): Τηλέφωνα: 210-3225245 & 210-3226693

E-mail: k.stebili@ellet.gr

Ιστοσελίδα: www.ellet.gr