Σαρακοστή στο Χωριό: Μια αναδρομή στα έθιμα που σμίλεψαν τη συλλογική μας μνήμη

Έθιμα Σαρακοστής: Με το δείπνο της Κυριακής της Τυρινής έκλεινε η περίοδος της αποκριάς και την

επαύριον ξεκινούσε η Μεγάλη Σαρακοστή. Οι κάτοικοι του χωριού μας με βαθιά πίστη στο Θεό και στα πατροπαράδοτα έθιμά μας προετοιμάζονταν πνευματικά για τη μεγάλη γιορτή του Πάσχα.

Η Καθαρή Δευτέρα, πρώτη μέρα της μεγάλης νηστείας, μέχρι και το 1960, δεν εορταζόταν στις εξοχές όπως καθιερώθηκε αργότερα. Ήταν για το χωριό μια συνηθισμένη καθημερινή. Οι άνδρες πήγαιναν στα κτήματα και οι γυναίκες, πίσω στο σπίτι, δεν «έβαζαν κατσαρόλα». Έπλεναν με αλισίβα (σταχτόνερο) όλα τα μαγειρικά σκεύη του σπιτιού, ακόμα και το μικρό χαμηλό τραπέζι που έτρωγαν, το σοφρά, για να μη μείνει κανένα υπόλειμμα από τα «αρτυμένα» φαγητά της Αποκριάς. Μικροί, μεγάλοι έτρωγαν φαγητό αλάδωτο όπως ψητές πατάτες και κρεμμύδια στη χόβολη, ελιές, ταραμά, χαλβά και αντί ψωμιού έψηναν στο τζάκι πιταστά.

Για τα παιδιά ήταν μέρα χαράς, παιχνιδιού και διασκέδασης. Οι αυτοσχέδιοι χαρταετοί και οι σαΐτες πετούσαν από πολύ πρωί στον κάμπο. Τους έφτιαχναν μόνα τους με εφημερίδες που τις κολλούσαν με ζυμάρι, έφτιαχναν σκελετό με καλάμια και για ουρά έβαζαν κουρέλια που έβρισκαν στο σπίτι.

Η Μεγάλη Σαρακοστή προσδιορίζεται ως κινητή περίοδος και διαρκεί από την Καθαρή Δευτέρα μέχρι την Παρασκευή πριν το Σάββατο του Λαζάρου.

Σ’ όλες αυτές τις μέρες οι κάτοικοι του χωριού μας έκαναν αυστηρή νηστεία εκτός του Σαββάτου και της Κυριακής που επιτρεπόταν το λάδι, όπως και την ημέρα των Τεσσαράκοντα Μαρτύρων. Δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις ηλικιωμένων που αρρώσταιναν από αβιταμίνωση και ασιτία.

Την πρώτη εβδομάδα της Σαρακοστής οι αρραβωνιασμένες και οι νιόπαντρες συνήθιζαν να στέλνουν στις πεθερές και στις μάνες τους τα «κοκά» ή «κοκάτσα». Δηλαδή διάφορα φαγώσιμα νηστίσιμα όπως, στραγάλια, ξερά σύκα, σταφίδες, καφέ και ζάχαρη αλλά και μικροδώρα όπως μαντήλια, παντόφλες, κάλτσες κ.ά.

ΖΩΗ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ