Τα θύματα, σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή, της Γενοκτονίας ήταν 353.000. Έχουν γραφτεί κατά καιρούς και άλλοι αριθμοί για τα θύματα της Γενοκτονίας, όμως η επικρατέστερη εκδοχή είναι η επίσημη.
Ποιος ήταν όμως ο Τοπάλ Οσμάν, που με τους τσέτες του προέβησαν σε χιλιάδες δολοφονίες, βιασμούς, λεηλασίες και άλλα αποτρόπαια εγκλήματα;
Ο Κεμάλ Ατατούρκ
Τοπάλ Οσμάν: Από την Κερασούντα στη Νικόπολη και την έναρξη της «δράσης» του
Το πραγματικό όνομα του Τοπάλ Οσμάν ήταν Οσμάν Φερουντούν Ζαντελέρ (ή Φεριτίνογλου). Γεννήθηκε στην Κερασούντα το 1883 (ή στις αρχές του 1884). Ήταν γιος του Χατζή Μεχμέτ και της Ζεϊνέπ, Μουσουλμάνων προσφύγων από το Λαζιστάν, συνεπώς ο ίδιος ήταν Λαζός στην καταγωγή. Για τα νεανικά του χρόνια, οι πληροφορίες είναι αλληλοσυγκρουόμενες.
Σύμφωνα με μαρτυρίες Ελλήνων της Κερασούντας, ο Τοπάλ Οσμάν, από μικρός δούλευε ως βοηθός σε ξυλουργείο Ελλήνων της πόλης. Αυτό του δημιούργησε σύμπλεγμα κατωτερότητας και απωθημένα απέναντι στους Έλληνες. Η Κερασούντα είχε στα τέλη του 19ου αιώνα 25.000 κατοίκους. Τουλάχιστον οι μισοί ήταν Έλληνες, ενώ υπήρχαν και αρκετές χιλιάδες Αρμενίων.
Σύμφωνα πάντως με άλλη εκδοχή, ο Τοπάλ Οσμάν εργαζόταν στην οικογενειακή επιχείρηση εμπορίου φουντουκιών. Οι αποθήκες και το σπίτι της οικογένειας του Τοπάλ Οσμάν βρίσκονταν στην παραλιακή συνοικία Hacci Huseyin, στην ανατολική πλευρά της πόλης, μετά τις ελληνικές συνοικίες Κόκκαρη και Τσινασλάρ.
Σύμφωνα με τις ίδιες μαρτυρίες, ο Οσμάν εργάστηκε από μικρός στην οικογενειακή επιχείρηση και πολλές φορές ταξίδεψε σε διάφορες περιοχές του Εύξεινου Πόντου μεταφέροντας προϊόντα της στην Τραπεζούντα, την Αμισό, στο Βατούμ, τα Κοτύωρα και αλλού. Τα ταξίδια του και η δραστηριότητά του αυτή, ήταν μάλλον η αιτία για τη συνήθεια του να συχνάζει σε μικρομάγαζα της παραλίας και να συναναστρέφεται με ναυτικούς, βαρκάρηδες, χαμάληδες, λαθρέμπορους και άλλους τύπους του υποκόσμου.
Ο Οσμάν δεν έμαθε γράμματα. Έτσι, ο πατέρας του ανέθεσε στον αδελφό του τη διεύθυνση της επιχείρησης. Αυτό δυσαρέστησε τον Οσμάν που άλλαξε επάγγελμα. Συνεταιρίστηκε με δύο Έλληνες σε ένα πριονιστήριο στον ποταμό Ασκάνιο (Aksu deresi), λίγα χιλιόμετρα ανατολικά της Κερασούντας.
Είχε ήδη νυμφευθεί τη Hatun Panaz Hanim, με την οποία απέκτησαν δύο γιους: τον Ismail και τον Mustafa. Σε νεαρή ηλικία, ο Οσμάν έγινε μέλος της μυστικής παραστρατιωτικής οργάνωσης των Νεότουρκων Τεσκιλάτ - ι - Μαχσούσα. Λίγο αργότερα ξέσπασε ο Α’ Βαλκανικός Πόλεμος (1912). Ο πατέρας του, πλήρωσε κρυφά από τον ίδιο, το απαιτούμενο ποσό για να αποφύγουν οι γιοι του τη στράτευση. Αυτό έκανε έξαλλο τον Οσμάν που καβγάδισε άσχημα με τον πατέρα του. Από τότε έκοψε κάθε σχέση με την οικογένειά του και κατατάχθηκε εθελοντικά στον οθωμανικό στρατό.
Για το πώς τραυματίστηκε σοβαρά στο πόδι και απέκτησε το προσωνύμιο «Τοπάλ» (χωλός) υπάρχουν διάφορες εκδοχές. Σύμφωνα με την πρώτη, ο Οσμάν στάλθηκε με άλλους 65 Μουσουλμάνους της Κερασούντας στην Κωνσταντινούπολη. Όπως ισχυριζόταν ο ίδιος μεταφέρθηκε στην Τσατάλτζα, που βρίσκεται λίγο έξω από την Κωνσταντινούπολη, για να μεταβεί στο μέτωπο εναντίον των Βουλγάρων.
Ήταν επικεφαλής 40 εγκληματιών, με τους οποίους σκόπευε να πάει στη Θεσσαλονίκη για να εκδικηθεί τους «γκιαούρηδες» (άπιστους). Στις Σαράντα Εκκλησίες, πόλη της Ανατολικής Θράκης, κατέλυσε στο σπίτι του Έλληνα προέδρου που τον περιποιήθηκε πολύ καλά. Το βράδυ όμως, ο Οσμάν επιχείρησε να βιάσει τη 18χρονη κόρη του. Η κοπέλα φώναξε, η μητέρα της την άκουσε και έτρεξε με ένα μαχαίρι να τη βοηθήσει. Τα κατάφερε, αφού τραυμάτισε σοβαρά τον Οσμάν στο πόδι. Από τότε απέκτησε το προσωνύμιο «Τοπάλ» (χωλός, κουτσός) Οσμάν.
Η οικογένεια του Έλληνα προέδρου σφαγιάστηκε από τους Τούρκους. Ο ίδιος ο Οσμάν διέδιδε ότι έμεινε κουτσός από σφαίρα που δέχτηκε στο γόνατο κατά τη διάρκεια μάχης εναντίον των Βουλγάρων. Υπάρχει και μία ακόμα εκδοχή, ότι άνοιξε ο ίδιος πληγή στο γόνατο, μόνος του, για να μην πάει στην πρώτη γραμμή και να παραμείνει στα μετόπισθεν, για να πλιατσικολογεί και να σφάζει αμάχους. Τον Δεκέμβριο του 1913 επέστρεψε στην Κερασούντα.
Ισχυρίστηκε ότι τραυματίστηκε από θραύσμα οβίδας στις μάχες εναντίον των Βουλγάρων, κοντά στο Λουλέ, Μπουργκάς της Θράκης και κατέληξε σε νοσοκομείο, στο Σισλί της Κωνσταντινούπολης, όπου και εγχειρίστηκε.
Αμέσως θεωρήθηκε ήρωας από τους ομοεθνείς του. Οργάνωσε τη νεολαία της Κερασούντας στην παραστρατιωτική οργάνωση που ανήκε ο ίδιος και εξασφάλισε όπλα και πυρομαχικά. Άρχισε την εγκληματική του δράση από τα χωριά της Τρίπολης (το σημερινό Tirebolu) και της Κερασούντας.
Όταν ξεκίνησε ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος, ο Τοπάλ Οσμάν συγκρότησε μια ομάδα 250 εθελοντών: 150 ήταν εγκληματίες που αποφυλάκισε το τουρκικό κράτος και άλλοι 100, άνθρωποι του υποκόσμου. Πήγαν στο μέτωπο του Καυκάσου, όπου όμως έπαθαν πανωλεθρία στην πρώτη σύγκρουση με τον ρωσικό στρατό.
Οι άνδρες του Τοπάλ διαλύθηκαν και ακολούθησαν τα πλήθη Μουσουλμάνων που κινούνταν προς τα δυτικά. Στην πορεία τους όμως, λεηλατούσαν τα χωριά των Ποντίων. Στο κύμα αυτό των φυγάδων παρουσιάστηκαν πολλά κρούσματα τύφου και χολέρας. Ο Τοπάλ Οσμάν προσβλήθηκε από τυφοειδή πυρετό και κινδύνευσε σοβαρά να πεθάνει. Τελικά επιβίωσε, όμως το διάστημα της ανάρρωσής του ήταν μεγάλο.
Επιστρέφοντας εγκαταστάθηκε στην Τρίπολη και κατηγορούσε τους Έλληνες ως κατασκόπους των Ρώσων. Έστειλε πολλούς στο στρατοδικείο και στη συνέχεια καρπωνόταν τις περιουσίες τους, μαζί με τοπικούς αξιωματούχους. Παράλληλα έχοντας συγκροτήσει ομάδων τσετών από τα αποβράσματα της κοινωνίας πρωταγωνίστησε στις σφαγές των Αρμενίων.
Από τα τέλη του 1916 άρχισαν οι μαζικοί και οργανωμένοι εκτοπισμοί Ποντίων από παραλιακά χωριά και από τα χωριά της Νικόπολης που βρίσκονται πάνω και κοντά στους κύριους οδικούς άξονες. Στις 15 Δεκεμβρίου 1916, σε επιστολή του Μητροπολίτη Χαλδίας Λαυρέντιου αναφέρεται για πρώτη φορά το όνομα του Τοπάλ Οσμάν ως εγκληματικού στοιχείου.
Πόντιοι της Τραπεζούντας
Γράφει συγκεκριμένα ο ιεράρχης: «... Και ήρξατο επιτεινόμεναι αι δηώσεις (λεηλασίες), αι ατιμώσεις παρθένων και γυναικών, αι φορολογίαι, οι δαρμοί και οι φόνοι εν τοις ελληνικοίς χωρίοις υπό του εμπίστου οργάνου του βαλή, του θηριώδους και απαισίου τέρατος Οσμάν αγά Φιρτίνογλου, συνοδευομένου υπό πεντηκοντάδος ενόπλων κακούργων και πολλάς κακουργίας και εν τη πόλει διαπράξαντος και νυν έτι διαπράττοντος, τη συνενοχή των Αρχών επί τη προφάσει ότι αναζητεί εν ταις οικίας των Ελλήνων όπλα και φυγοστράτους...».
Η δράση του Τοπάλ Οσμάν από το 1916 ως το 1919
Παρά το ότι η Νικόπολη διέθετε Έλληνα βουλευτή στο οθωμανικό Κοινοβούλιο δεινοπαθούσε από πολλές συμμορίες ατάκτων. Ο Μητροπολίτης Νικοπόλεως και η δημογεροντία της απέρριψαν την πρόταση του Μητροπολίτη Αμασείας Γερμανού Καραβαγγέλη, γνωστού κι από τον Μακεδονικό Αγώνα, για τη δημιουργία ομάδων αυτοάμυνας.
Ο Γερμανός Καραβαγγέλης
Ο Τοπάλ Οσμάν αποθρασύνθηκε και αναδείχθηκε σε de facto Δήμαρχο Κερασούντας. Με αυτή την ιδιότητα, καλούσε κάθε μεσημέρι εξέχοντες Έλληνες της πόλης. Οι τσέτες του, τους έσφαζαν και τους έπνιγαν, ενώ, ο ίδιος κάπνιζε χαμογελώντας τον ναργιλέ του στην πόρτα. Επίσης, ο Τοπάλ Οσμάν αποσπούσε και μεγάλα χρηματικά ποσά από τους ευκατάστατους Έλληνες της Κερασούντας. Τελικά, οι Έλληνες απευθύνθηκαν στον Άγγλο αρμοστή Hutchinson.
Τσέτες στη Φώκαια το 1914
Μάλιστα συνέταξαν και μία έγγραφη διαμαρτυρία, με τη μεσολάβησή του, την οποία έστειλαν στην Κωνσταντινούπολη. Το Έκτακτο Στρατοδικείο εξέτασε τις καταγγελίες και αφού επικήρυξε τέσσερις «αρχιτσέτες» (Τοπάλ Οσμάν, Τόμογλου, Ταπάνογλου, Καρά Αχμέτ), διέταξε την άμεση σύλληψή τους και τη μεταφορά τους στην Πόλη.
Τον Απρίλιο του 1919 έφτασε το ένταλμα του Στρατοδικείου και ο Τοπάλ Οσμάν έφυγε για τη Νικόπολη, όπου κρύφτηκε για να αποφύγει τη σύλληψη. Είχε προηγηθεί η συνθηκολόγηση των Οθωμανών στον Μούδρο, το 1918. Μόλις βεβαιώθηκε ότι δεν κινδύνευε, ο Τοπάλ Οσμάν ανασυγκρότησε τη συμμορία του. Την αποτελούσαν κυρίως αιμοβόροι Τουρκολαζοί.
Ομαδικές σφαγές, βιασμοί, εμπρησμοί, αρπαγές και βασανιστήρια ήταν σε ημερήσια διάταξη. Όταν στις 8/5/1919 έφτασε επιτροπή του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού στην Κερασούντα, ο δικηγόρος Παναγιώτης Ερμείδης τους υποδέχτηκε με θερμά λόγια και η σημαία του Πόντου υψώθηκε στο κάστρο της πόλης. Ο Οσμάν έκοψε τη γλώσσα του Ερμείδη και τα χέρια του Έλληνα που ύψωσε τη σημαία. Στη συνέχεια τους σκότωσε και περιέφερε τα πτώματά τους στην Κερασούντα για να τρομοκρατήσει τους υπόλοιπους Έλληνες...
Ο Τοπάλ Οσμάν και τα εγκλήματά του μέσα από δημοσιεύματα της εποχής
Η συνάντηση Κεμάλ - Οσμάν και η δράση του ως το 1922
Στις 29 Μαΐου 1919, ο Κεμάλ συναντήθηκε μυστικά με τον Τοπάλ Οσμάν και άλλους αρχιτσέτες της περιοχής. Στον Οσμάν είπε μεταξύ άλλων: «Βλέπω ότι ήσουν φιλόπατρις από τα νεανικά σου χρόνια... Θα υπερασπιστείς τα χωριά και τις πόλεις της Μαύρης Θάλασσας. Η συμμορία σου, από μία ανοργάνωτη και ανεκπαίδευτη δύναμη, θα γίνει ένα τάγμα... Με την πάροδο του χρόνου και μόλις έχουμε ενδείξεις ότι παρανομούν θα τους καθαρίσουμε όλους».
Ο Τοπάλ Οσμάν απάντησε: «Να μην ανησυχείτε καθόλου στρατηγέ μου. Όλους αυτούς τους Πόντιους Ρωμιούς θα τους περιποιηθώ έτσι, που θα πνιγούν όλοι τους μέσα στις σπηλιές σαν τις γαϊδουρινές μέλισσες».
Ο αριθμός των μελών της συμμορίας του Τοπάλ Οσμάν αυξήθηκε εντυπωσιακά. Από 100 άνδρες το 1919, στις αρχές του 1920 έφτασαν τους 5.000! Αυτό έγινε γιατί όσοι συμμετείχαν στις εγκληματικές ενέργειες εναντίον των Ελλήνων, λεηλατούσαν τις περιουσίες τους. Παράλληλα, οι τσέτες του Οσμάν κατέστρεψαν εκατοντάδες χωριά και σκότωναν χιλιάδες Έλληνες, με το πρόσχημα της κατάπνιξης του αντάρτικου του Πόντου. Στις 8 Ιουλίου 1919, η σουλτανική κυβέρνηση αναίρεσε την επικήρυξη και τη διαταγή σύλληψης του Οσμάν.
Αυτός πήγε στην Κερασούντα, όπου οι οπαδοί του τον υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό. Μετά την «αμνήστευσή» του, ο Τοπάλ Οσμάν πήγε στη Νικόπολη και στα γύρω χωριά, όπου δολοφόνησε πολλούς αθώους, ενώ άλλους τους άφησε να ζήσουν, αφού εισέπραξε λύτρα από τον Μητροπολίτη Γερβάσιο. Υπήρχαν πάντως και κάποιοι Τούρκοι αξιωματούχοι, που προστάτευσαν τους κατοίκους των περιοχών τους ανεξαρτήτως θρησκεύματος.
Εκτός από τους Έλληνες, ο Οσμάν εξόντωσε και Αλεβίτες Κούρδους που είχαν εξεγερθεί (Φεβρουάριος 1921). Φυσικά, ο Οσμάν έδρασε μετά από εντολή του Κεμάλ... Στην εκστρατεία του στον Δυτικό Πόντο, τον ακολουθούσε 15μελής στρατιωτική μπάντα. 13 από τους μουσικούς του ήταν Έλληνες από την Κερασούντα και τη Νικόπολη. Μόλις έφτασαν στη Μικρά Ασία, τους δολοφόνησε όλους. Ένας, ο Ιωάννης Παπαδόπουλος, κατάφερε και αφού διέφυγε, έφτασε στις τάξεις του Ελληνικού Στρατού. Λέγεται, ότι οι υπόλοιποι διατάχθηκαν να παίξουν τον ελληνικό εθνικό ύμνο και εκτελέστηκαν τότε!
Στην τουρκική κωμόπολη Καβάκ (Λεύκες), 54 χιλιόμετρα από τη Σαμψούντα, ο Οσμάν σκότωσε εκατοντάδες Έλληνες από την Πάφρα και την Αμισό. Ο «δαίμονας της κολάσεως», όπως χαρακτηρίστηκε ήταν ο υπ' αριθμόν ένα εφιάλτης των Ελλήνων του Πόντου. Τον Αύγουστο του 1921 ο Οσμάν κλήθηκε από τον Κεμάλ στην Άγκυρα. Καθ' οδόν, στη Μερζιφούντα, ο τοπικός διοικητής δεν του επέτρεψε να προβεί σε εγκλήματα.
Ο Οσμάν έδωσε εντολή να περικυκλωθεί το διοικητήριο. Ο Τούρκος διοικητής και οι άνδρες του έμειναν έγκλειστοι σε αυτό, ενώ οι τσέτες του Οσμάν σκότωναν και λεηλατούσαν για τρεις ημέρες. Ακολούθως, ο Τοπάλ έφτασε στην Άγκυρα όπου έγινε δεκτός με τιμές και εγκαρδιότητα από τον Κεμάλ...
70.000 Έλληνες τα θύματα του Τοπάλ Οσμάν!
Υπολογίζεται, ότι ο Τοπάλ Οσμάν σκότωσε τουλάχιστον 70.000 Έλληνες! Σε αναφορά του, ο προϊστάμενος της ιεραποστολής των Καθολικών, τον Μάιο του 1922 έγραφε: «Δεν περνάει μέρα που να μην σκορπίσει αίμα. Εισβάλει στα σπίτια αιφνιδίως, αρπάζει από τα χέρια των συζύγων τους άντρες, από τα χέρια των μητέρων τα παιδιά και πολλές φορές τους πυροβολεί κατευθείαν». Ένας άλλος καθολικός ιεραπόστολος έγραψε ότι ο Οσμάν πήρε 50 Έλληνες από την Ινέπολη. Τους 25 τους έριξε στο καμίνι του λέβητα ενός ατμόπλοιου και τους υπόλοιπους 25 τους έριξε στη θάλασσα όπου πνίγηκαν...
Το τέλος του Τοπάλ Οσμάν
Ο Τοπάλ Οσμάν επιχείρησε να πολεμήσει και εναντίον του Ελληνικού Στρατού στη Μικρά Ασία. Υπέστη όμως πανωλεθρία. Τα 2/3 των ανδρών του σκοτώθηκαν. Μόνο με άοπλους άντρες και γυναικόπαιδα μπορούσε να «τα βάλει».
Στα τέλη του 1922 εγκαταστάθηκε στην Άγκυρα ως Διοικητής της Προεδρικής Φρουράς. Στις 27 Μαρτίου 1923 σκότωσε δι' απαγχονισμού, τον αντικεμαλικό βουλευτή Τραπεζούντας Αλή Σιουκρού, στο σπίτι του στο Σαμάνπαζαρι. Υπήρχαν πολλοί αυτόπτες μάρτυρες και ο Οσμάν δεν μπορούσε να αρνηθεί τη δολοφονία. Ωστόσο είναι άγνωστο αν ενήργησε μετά από διαταγή του Κεμάλ.
Αυτός όμως για να απομακρύνει κάθε υποψία διέταξε την εξόντωση του Οσμάν. Ο τελευταίος εγκατέλειψε πανικόβλητος το προεδρικό μέγαρο. Επέστρεψε όμως και το λεηλάτησε, αφού το βρήκε άδειο. Στη συνέχεια, ο ίδιος και οι άνδρες του κλείστηκαν στο στρατόπεδό τους.
Δόθηκε μάχη με τον τακτικό στρατό. Ο Οσμάν τραυματίστηκε και συνελήφθη. Ακολούθως εκτελέστηκε με μια σφαίρα στο κεφάλι. Κατόπιν αποκεφαλίστηκε. Το πτώμα του τάφηκε επί τόπου. Ήταν 2 Απριλίου 1923. Ο σφαγέας 70.000 Ελλήνων του Πόντου εκτελέστηκε, ουσιαστικά, μετά από διαταγή του ανθρώπου που τόσο στήριξε: του Κεμάλ Ατατούρκ. Μέχρι σήμερα, αυτό ακριβώς το γεγονός, η εκτέλεσή του από κεμαλικά στρατεύματα έχει αποτρέψει την ηρωοποίησή του και μάλιστα, οι περισσότεροι τον θεωρούν εγκληματία και εχθρό της δημοκρατίας...
Μνημείο για τον Τοπάλ Οσμάν
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου