Νέους κανόνες στην αγορά των κόκκινων δανείων, όπου οι διαπραγματεύσεις για τη ρύθμιση μιας οφειλής συνήθως διαρκούν
μήνες και οι υψηλές απαιτήσεις προκαταβολών τείνουν να καθιστούν ανέφικτη την επίτευξη συμφωνίας, θεσπίζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με πακέτο 16 παρεμβάσεων για το ιδιωτικό χρέος.Στο επίκεντρο βρίσκονται η προστασία των δανειοληπτών, η επιβολή συγκεκριμένων υποχρεώσεων στους πιστωτές και η αυστηροποίηση του πλαισίου λειτουργίας και εποπτείας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).
Για πρώτη φορά προβλέπονται σαφείς προθεσμίες, συγκεκριμένα όρια και άμεσες συνέπειες για την παραβίαση των δικαιωμάτων των οφειλετών. Πλαφόν 15% στις προκαταβολές για τις απευθείας διμερείς ρυθμίσεις, υποχρεωτική απάντηση των πιστωτών εντός τριών μηνών, ολοκλήρωση της διαδικασίας το αργότερο σε έξι μήνες και πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν τις 500.000 ευρώ αποτελούν ορισμένες από τις βασικές προβλέψεις του νέου πλαισίου.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται επίσης στην προστασία των συνεπών δανειοληπτών. Όσοι τηρούν ενεργή ρύθμιση θα προστατεύονται από μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, ενώ η παραβίαση των σχετικών υποχρεώσεων από τους πιστωτές θα συνεπάγεται αυτοδικαίως ακύρωση της παράνομης πράξης, οικονομική αποζημίωση του οφειλέτη και διοικητικές κυρώσεις. Συγκεκριμένα, προβλέπεται η αποζημίωση του οφειλέτη με ποσό που αντιστοιχεί σε 5 μηνιαίες δόσεις, η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση και προβλέπονται πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ.
Παράλληλα, ο πιστωτής υποχρεούται να υποβάλλει κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό.
Οι αλλαγές επεκτείνονται και στη διαφάνεια των οφειλών, με τους δανειολήπτες να αποκτούν δικαίωμα πλήρους και αναλυτικής ενημέρωσης για το χρέος τους. Εάν ο πιστωτής δεν χορηγήσει τα απαιτούμενα στοιχεία εντός 45 ημερών, προβλέπεται αναστολή της τοκοφορίας μέχρι την πλήρη παροχή τους.
Ταυτόχρονα, για ληξιπρόθεσμες οφειλές σε τράπεζες και servicers ξεκαθαρίζεται ότι ισχύουν τα ανώτατα όρια οφειλών των νόμων του 2000 και 2004, θέτοντας ανώτατο όριο στη διόγκωση της οφειλής, χωρίς τους περιορισμούς που ίσχυαν μέχρι σήμερα.
Στην άλλη πλευρά, οι servicers τίθενται αντιμέτωποι με αυξημένες υποχρεώσεις διαφάνειας, ελέγχου και λογοδοσίας. Καλούνται να δημοσιοποιούν περισσότερα στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη, τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται και τα παράπονα των δανειοληπτών, να υποβάλλουν ετήσια στρατηγικά σχέδια στην Τράπεζα της Ελλάδος και υπόκεινται σε πρόσθετους ελέγχους, ιδιαίτερα όταν διαχειρίζονται τιτλοποιήσεις που συνδέονται με εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου.
Το πακέτο διαρθρώνεται σε δύο ισομερή σκέλη: οκτώ παρεμβάσεις για την προστασία των οφειλετών και άλλες οκτώ για τη διαφάνεια, την εποπτεία και τη λογοδοσία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Οι οκτώ παρεμβάσεις για τους οφειλέτες
1. Τέλος στις διαπραγματεύσεις χωρίς προθεσμίες – Απάντηση σε τρεις μήνες, ολοκλήρωση σε έξι
Προβλέπεται νέα, αυτοτελής και τυποποιημένη διαδικασία διμερούς ρύθμισης, η οποία θα αντικαταστήσει τη διαδικασία που εφαρμόζεται μέσω του Κώδικα Δεοντολογίας.
Η νέα διαδικασία αποκτά συγκεκριμένα στάδια και δεσμευτικές προθεσμίες.
Ο οφειλέτης θα υποβάλλει την αίτηση και τον πλήρη φάκελό του και ο πιστωτής θα υποχρεούται, εντός τριών μηνών, είτε να καταθέσει πρόταση βιώσιμης ρύθμισης είτε να εξηγήσει εγγράφως και τεκμηριωμένα γιατί την απορρίπτει.
Ο οφειλέτης θα έχει έναν μήνα για να απαντήσει, ενώ ολόκληρη η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο εντός έξι μηνών.
Με τον τρόπο αυτόν επιχειρείται να αντιμετωπιστούν οι περιπτώσεις στις οποίες οι διαπραγματεύσεις παραμένουν ανοιχτές για μεγάλα χρονικά διαστήματα, χωρίς σαφή κατάληξη.
2. Υποχρεωτική, βιώσιμη πρόταση ρύθμισης τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό
Ενισχύεται η ήδη υφιστάμενη υποχρέωση του πιστωτή να υποβάλλει πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό.
Πλέον, σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, δεν θα αρκεί μια τυπική πρόταση. Θα πρέπει να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη, με βάση την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής, το εισόδημα και την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη.
Η πρόταση θα περιλαμβάνει συγκεκριμένα, τυποποιημένα στοιχεία, ώστε ο δανειολήπτης να γνωρίζει με σαφήνεια τι του προτείνεται, με ποια οικονομικά δεδομένα και με ποια αιτιολόγηση.
3. Τεκμηριωμένες προτάσεις, εναλλακτικές λύσεις και υποχρεωτική αιτιολόγηση των απορρίψεων
Αλλάζει συνολικά ο τρόπος με τον οποίο θα διεξάγεται η διμερής διαπραγμάτευση.
Κάθε πρόταση ρύθμισης θα πρέπει να είναι έγγραφη, κατάλληλη, βιώσιμη και πλήρως τεκμηριωμένη, με σαφή αναφορά στα εισοδήματα και στη συνολική περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη.
Όπου υπάρχουν δύο εφικτές εναλλακτικές λύσεις, θα πρέπει να παρουσιάζονται και οι δύο στον δανειολήπτη, ώστε να διαθέτει πραγματική δυνατότητα επιλογής.
Εάν το αίτημα ρύθμισης απορρίπτεται, ο πιστωτής δεν θα μπορεί να περιορίζεται σε μια αναιτιολόγητη άρνηση. Θα υποχρεούται να εξηγεί εγγράφως τους λόγους της απόφασής του.
Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή.
Με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος θα καθοριστούν οι ελάχιστες πληροφορίες που θα πρέπει υποχρεωτικά να περιλαμβάνονται στις προτάσεις, ώστε ο οφειλέτης να γνωρίζει πώς προέκυψε η προτεινόμενη ρύθμιση.
4. Πλαφόν 15% στην προκαταβολή – Περιορισμός των απαιτήσεων που έφταναν ακόμη και το 50%
Θεσπίζεται για πρώτη φορά ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που μπορεί να ζητήσει ένας πιστωτής προκειμένου να προχωρήσει σε απευθείας διμερή ρύθμιση.
Μέχρι σήμερα, το ύψος της προκαταβολής αποτελούσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης και, σύμφωνα με το υλικό που συνοδεύει τις παρεμβάσεις, σε ορισμένες περιπτώσεις οι απαιτήσεις ξεπερνούσαν το 30%, φτάνοντας ακόμη και στο 50% της οφειλής.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να περιορίσει αυτές τις απαιτήσεις, καθιερώνοντας συγκεκριμένο ανώτατο όριο.
Αντίστοιχο πλαφόν 10% προβλέπεται ήδη στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, ενώ το όριο 15% θα αφορά τις απευθείας διμερείς ρυθμίσεις.
5. Προστασία του συνεπούς οφειλέτη – Πρόστιμα έως 500.000 ευρώ για παραβιάσεις
Καθιερώνεται αυστηρότερο πλαίσιο προστασίας για τους δανειολήπτες που έχουν ρυθμίσει τις οφειλές τους και τηρούν τους όρους της συμφωνίας.
Όσο ο οφειλέτης είναι συνεπής σε ενεργή ρύθμιση, δεν θα επιτρέπεται η καταγγελία της ρύθμισης, η έκδοση διαταγής πληρωμής, η κατάσχεση ή η συνέχιση πλειστηριασμού εις βάρος του.
Η ίδια προστασία θα ισχύει όταν μια δόση δεν καταβλήθηκε επειδή ο πιστωτής ή ο servicer δεν χορήγησε εγκαίρως τα αναγκαία στοιχεία για την πληρωμή της.
Σε περίπτωση παραβίασης των συγκεκριμένων κανόνων, η παράνομη πράξη θα είναι αυτοδικαίως άκυρη.
Επιπλέον, προβλέπονται οι ακόλουθες συνέπειες:
- Πίστωση υπέρ του οφειλέτη ποσού ίσου με πέντε μηνιαίες δόσεις.
- Παράταση της ρύθμισης κατά πέντε μήνες, χωρίς πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση.
- Αποκατάσταση των συνεπειών της παράνομης ενέργειας.
- Επιβολή διοικητικού προστίμου από 50.000 έως 500.000 ευρώ στον πιστωτή.
- Αυξημένες εποπτικές συνέπειες σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης.
6. Πλήρης ενημέρωση για το χρέος – Αναστολή τόκων εάν δεν δοθούν τα στοιχεία
Κατοχυρώνεται ρητά το δικαίωμα κάθε οφειλέτη να λαμβάνει δωρεάν πλήρη και αναλυτική εικόνα της οφειλής του.
Ο δανειολήπτης θα μπορεί να ζητά τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, ολόκληρο το ιστορικό των καταβολών, τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου και την αναλυτική αποτύπωση του κεφαλαίου, των τόκων, των προμηθειών και κάθε άλλης επιβάρυνσης.
Τα στοιχεία θα πρέπει να παρέχονται εντός 45 ημερών, εφόσον δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμα στο σύστημα προσωποποιημένης πληροφόρησης.
Η προθεσμία συνοδεύεται από συγκεκριμένη οικονομική συνέπεια.
Εάν ο πιστωτής δεν χορηγήσει εγκαίρως τα απαιτούμενα στοιχεία, θα αναστέλλεται η τοκοφορία της οφειλής μέχρι την πλήρη παροχή τους.
7. Ανώτατα όρια στη διόγκωση των ληξιπρόθεσμων χρεών
Προβλέπεται η επαναφορά, χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης, της προστατευτικής ρύθμισης του άρθρου 39 του νόμου 3259/2004.
Για δάνεια και πιστώσεις που βρίσκονται σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών, τίθεται ανώτατο όριο στη συνολική ληξιπρόθεσμη οφειλή.
Οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων θα υποχρεούνται να αναπροσαρμόζουν αντίστοιχα τις απαιτήσεις τους.
Η παρέμβαση αποσκοπεί στον περιορισμό της συσσώρευσης τόκων και πρόσθετων επιβαρύνσεων, που μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντική αύξηση του αρχικού χρέους.
8. Διευρύνεται η προστασία για οικογένειες παιδιών με αναπηρία
Επεκτείνονται τα δικαιώματα που ισχύουν για τα άτομα με αναπηρία στους γονείς ή στους νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω.
Η παρέμβαση ακολουθεί σχετικό αίτημα της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος, το οποίο διατυπώθηκε με επιστολή της στις 11 Σεπτεμβρίου 2026.
Με τη νέα πρόβλεψη επεκτείνεται, με τα ίδια κριτήρια, ο χαρακτηρισμός του ευάλωτου οφειλέτη στις συγκεκριμένες οικογένειες.
Οι οκτώ παρεμβάσεις για τους servicers
Το δεύτερο σκέλος του πακέτου αφορά τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, με έμφαση στην αύξηση της διαφάνειας, στην ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών και στη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων και των κυρώσεων.
1. Δημοσιοποίηση οικονομικών στοιχείων και εταιρικής διακυβέρνησης
Οι servicers θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν σε ετήσια βάση στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη και την εταιρική τους διακυβέρνηση.
Η πρόβλεψη αποσκοπεί στην ενίσχυση της δημόσιας πληροφόρησης για τη λειτουργία και την οικονομική δραστηριότητα των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
2. Διαφάνεια στα χαρτοφυλάκια και στα αποτελέσματα διαχείρισης
Θα δημοσιοποιούνται στοιχεία για τα χαρτοφυλάκια απαιτήσεων που βρίσκονται υπό διαχείριση, καθώς και για τα αποτελέσματα της διαχείρισής τους.
Με τον τρόπο αυτόν θα παρέχεται σαφέστερη εικόνα για το εύρος της δραστηριότητας των servicers και τα αποτελέσματα που επιτυγχάνουν.
3. Στη δημοσιότητα τα στοιχεία για τα παράπονα των δανειοληπτών
Οι εταιρείες διαχείρισης θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν στοιχεία σχετικά με τα παράπονα των δανειοληπτών και τον τρόπο με τον οποίο τα χειρίζονται.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποσκοπεί στην ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας όσον αφορά την εξυπηρέτηση των οφειλετών.
4. Ετήσιο στρατηγικό σχέδιο στην Τράπεζα της Ελλάδος
Κάθε servicer θα υποχρεούται να υποβάλλει ετησίως στην Τράπεζα της Ελλάδος αναλυτικό σχέδιο στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων.
Το σχέδιο θα περιλαμβάνει προβλέψεις εισπράξεων, στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης, διαθέσιμους πόρους, κόστος, κινδύνους και συγκεκριμένους δείκτες απόδοσης.
Η εποπτεία δεν θα περιορίζεται, επομένως, μόνο στον εκ των υστέρων έλεγχο, αλλά θα επεκτείνεται και στον σχεδιασμό της διαχείρισης των απαιτήσεων.
5. Υποχρεωτική συμμετοχή servicer στις πωλήσεις δανείων
Σε όλες τις πωλήσεις απαιτήσεων στη δευτερογενή αγορά θα είναι υποχρεωτική η μεσολάβηση διαχειριστή πιστώσεων.
Ο servicer θα είναι υπόλογος για το σύνολο της διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης συνεκτίμησης της αποτίμησης του δανείου κατά την αξιολόγηση των προσφορών που έχουν υποβληθεί.
6. Ανεξάρτητος ετήσιος έλεγχος στις τιτλοποιήσεις με κρατική εγγύηση
Οι servicers που διαχειρίζονται τιτλοποιήσεις συνδεδεμένες με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου θα υπόκεινται σε ετήσιο ανεξάρτητο διαχειριστικό έλεγχο.
Ο έλεγχος θα καλύπτει, μεταξύ άλλων, τις αμοιβές και τα έξοδα των εμπλεκόμενων προσώπων και του ίδιου του διαχειριστή.
Περίληψη των πορισμάτων θα δημοσιοποιείται, ενώ η πλήρης έκθεση θα διαβιβάζεται στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση ενισχύει τον έλεγχο και τη λογοδοσία στις περιπτώσεις στις οποίες οι τιτλοποιήσεις συνδέονται με εγγυήσεις του Δημοσίου.
7. Αυστηρότερες κυρώσεις και υποχρεωτική δημοσιοποίησή τους
Ενισχύεται το πλαίσιο επιβολής κυρώσεων από την Τράπεζα της Ελλάδος για παραβάσεις των νέων υποχρεώσεων.
Παράλληλα, προβλέπεται η δημοσιοποίηση των κυρώσεων που επιβάλλονται.
Με τη συγκεκριμένη πρόβλεψη, οι παραβάσεις δεν θα έχουν μόνο οικονομικές και εποπτικές συνέπειες, αλλά θα συνοδεύονται και από δημόσια γνωστοποίηση.
8. Ενίσχυση της εποπτικής αρμοδιότητας του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Αναγνωρίζεται ρητά η εποπτική αρμοδιότητα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ως προς τα στοιχεία που υποχρεούνται να δημοσιεύουν οι servicers στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων.
Πρόκειται κυρίως για πληροφορίες σχετικά με συναλλαγές μη εξυπηρετούμενων δανείων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί ή πρόκειται να πραγματοποιηθούν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου